Wielka Brytania wznowiła program przesiedleń uchodźców. Pierwsi mają przyjechać jeszcze w tym roku

Wielka Brytania ponownie przyjmuje nowe skierowania uchodźców w ramach UK Resettlement Scheme (UKRS). Home Office poinformowało 28 września, że pierwsze osoby przyjęte po wznowieniu programu mają przyjechać do kraju jeszcze przed końcem 2026 roku.

Rząd przewiduje, że około jedna czwarta nowych skierowań będzie dotyczyć łącznie afgańskich kobiet i dziewcząt oraz uchodźców palestyńskich uciekających przed wojną i prześladowaniami.

Najważniejsze zastrzeżenie jest jednak takie: nie jest to otwarcie powszechnego systemu indywidualnych wniosków o przeprowadzkę do Wielkiej Brytanii.

Nie można po prostu złożyć wniosku do Home Office

UK Resettlement Scheme działa inaczej niż zwykła procedura wizowa czy wniosek o azyl składany po przyjeździe do Wielkiej Brytanii.

Osoby kwalifikujące się do przesiedlenia są identyfikowane i kierowane do brytyjskiego systemu przez organizacje partnerskie. Home Office wskazuje przede wszystkim UNHCR, czyli Agencję ONZ ds. Uchodźców, oraz International Refugee Assistance Project (IRAP).

W oficjalnych zasadach brytyjskiego systemu przesiedleń wyjaśniono, że w przypadku UKRS nie można samodzielnie złożyć do brytyjskiego rządu wniosku o przesiedlenie. UNHCR ocenia sytuację uchodźcy, jego potrzeby i stopień zagrożenia, a następnie może skierować konkretną sprawę do Home Office.

Po otrzymaniu skierowania brytyjskie służby przeprowadzają własną ocenę, w tym kontrole bezpieczeństwa, oraz podejmują ostateczną decyzję o przyjęciu danej osoby.

Afgańskie kobiety i Palestyńczycy wśród priorytetowych grup

Według Home Office około jednej czwartej skierowań ma obejmować afgańskie kobiety i dziewczęta oraz uchodźców palestyńskich.

Nie oznacza to jednak, że te dwie grupy otrzymają osobny otwarty program aplikacyjny. Nadal obowiązuje mechanizm kierowania konkretnych przypadków przez partnerów współpracujących z brytyjskim rządem.

The Guardian podał, że UKRS w praktyce przestał przyjmować nowe skierowania w grudniu 2024 roku, choć sam program nie został formalnie zamknięty. W pierwszej połowie 2026 roku do Wielkiej Brytanii nadal przyjeżdżały osoby ze starszych spraw rozpoczętych przed wstrzymaniem nowych skierowań.

Oficjalne statystyki Home Office pokazują, że od uruchomienia UKRS w 2021 roku w ramach programu przesiedlono 4 589 uchodźców.

Rząd mówi o setkach osób na początku

Wznowienie UKRS jest tylko częścią szerszego planu dotyczącego tzw. bezpiecznych i legalnych tras przyjazdu.

Home Office zapowiedziało również trzy odrębne rozwiązania oparte na sponsorowaniu uchodźców przez społeczności, uczelnie i pracodawców.

Od października 2026 roku organizacje charytatywne i non-profit mają móc ubiegać się o status sponsora w programach dla społeczności oraz studentów. Pierwsze przyjazdy w ramach tych dwóch tras rząd przewiduje jednak dopiero na jesień 2027 roku.

W przypadku ścieżki pracowniczej nabór sponsorów wśród firm ma rozpocząć się wiosną 2027 roku, a pierwsi uchodźcy mają przyjechać później w tym samym roku.

Sponsorzy mają zapewniać m.in. zakwaterowanie, wsparcie integracyjne i pomoc w znalezieniu pracy.

Nieograniczonego napływu nie będzie

Rząd nie zapowiada nieograniczonej liczby miejsc.

Według Home Office łączna liczba osób przyjeżdżających początkowo przez UKRS oraz trzy nowe ścieżki sponsorowania ma wynosić setki, a następnie wzrosnąć do kilku tysięcy. Rząd zapowiedział również ustalanie rocznego limitu.

Home Office łączy rozwój legalnych tras z polityką ograniczania nielegalnych przepraw przez kanał La Manche. To stanowisko rządu, a nie gwarancja, że uruchomienie dodatkowych tras samo w sobie zmniejszy liczbę takich przepraw.

W relacji The Guardian eksperci migracyjni i organizacje zajmujące się uchodźcami oceniali, że planowane liczby mogą być zbyt małe, aby miały istotny wpływ na liczbę osób próbujących dostać się do Wielkiej Brytanii małymi łodziami.

Pięć lat do stałego pobytu

Osoby przyjmowane w ramach nowych legalnych tras mają otrzymywać ścieżkę prowadzącą do możliwości stałego osiedlenia się po pięciu latach.

To istotne, ponieważ system przesiedleń jest odrębny od procedury dotyczącej osób, które docierają do Wielkiej Brytanii w inny sposób i następnie ubiegają się o azyl.

Dla mieszkańców Wielkiej Brytanii nie oznacza to obecnie konieczności podejmowania żadnych działań. Najważniejszą zmianą od 28 września jest samo wznowienie nowych skierowań do UKRS, a pierwsze przyjazdy związane z tym wznowieniem rząd przewiduje jeszcze przed końcem roku.