Wielka Brytania przygotowuje się do jednego z najważniejszych wydarzeń tego roku – 80. rocznicy zakończenia II Wojny Światowej w Europie, czyli VE Day (Victory in Europe Day). Obchody zaplanowane na maj 2025 roku mają mieć wyjątkowy charakter – zarówno pod względem rozmachu, jak i udziału rodziny królewskiej. Brytyjczycy, w tym Polacy mieszkający na Wyspach, są zaproszeni do wspólnego świętowania, a organizatorzy podkreślają, że to być może ostatnia tak wielka rocznica z udziałem żyjących weteranów.
Parada, która zapisze się w historii
Centralnym punktem obchodów będzie uroczysta parada wojskowa w Londynie. Rozpocznie się ona 5 maja w samo południe, gdy w rytmie uderzeń Big Bena z Parliament Square wyruszy ponad 1300 uczestników – żołnierzy, kadetów oraz przedstawicieli organizacji młodzieżowych w mundurach. Wśród nich znajdą się również weterani II Wojny Światowej, którzy symbolicznie przekażą historię młodszym pokoleniom. Marszowi towarzyszyć będą cytaty z przemówienia Winstona Churchilla oraz przekazanie Pochodni Pokoju – gest, który ma przypominać o wartości pokoju i ofierze wojennego pokolenia.
Król Karol III i Królowa Kamila zasiądą na specjalnej platformie przy Queen Victoria Memorial, otoczeni przez weteranów i innych członków rodziny królewskiej, w tym księcia Williama i księżną Kate. Po zakończeniu parady rodzina królewska pojawi się na balkonie Pałacu Buckingham, by pozdrowić tłumy zgromadzone na The Mall – głównej alei prowadzącej do pałacu.
Niebiański spektakl – przelot Red Arrows i historycznych maszyn
Bez wątpienia jednym z najbardziej widowiskowych elementów obchodów będzie przelot wojskowych samolotów nad centrum Londynu. W powietrzu zobaczymy zarówno nowoczesne maszyny, jak Typhoon czy F-35, jak i historyczne samoloty z czasów II Wojny Światowej. Kulminacją będzie pokaz słynnych Red Arrows, które zostawią za sobą charakterystyczne biało-czerwono-niebieskie smugi, symbolizujące barwy brytyjskiej flagi. Przelot będzie można oglądać zarówno na żywo, jak i w telewizji.
Weterani w centrum uwagi
Tegoroczne obchody mają wyjątkowo silnie podkreślić rolę weteranów. To właśnie oni – jak 100-letni Alan Kennett, uczestnik kampanii normandzkiej – będą bohaterami licznych wydarzeń towarzyszących. Organizatorzy chcą, by młodsze pokolenia mogły usłyszeć ich historie i zrozumieć, jak wielką cenę zapłacono za dzisiejszą wolność. W Pałacu Buckingham odbędzie się specjalna popołudniowa herbata dla weteranów, a w kolejnych dniach – m.in. 6 maja – planowane są kolejne spotkania i wystawy.
Ceramiczne maki i hołd dla poległych
6 maja Królowa Kamila odwiedzi Tower of London, gdzie zaprezentowana zostanie wyjątkowa wystawa ceramicznych maków – symbolu pamięci o poległych. Prawie 30 tysięcy maków ułożonych zostanie w kształt rany, co ma przypominać o dramacie wojny i poświęceniu żołnierzy oraz cywilów.
Kulminacja: nabożeństwo i koncert dla tysięcy
8 maja, dokładnie w 80. rocznicę zakończenia wojny w Europie, w Westminster Abbey odprawione zostanie uroczyste nabożeństwo z udziałem rodziny królewskiej, weteranów, polityków i zaproszonych gości. Całość rozpocznie się dwuminutową ciszą, a Król Karol III złoży wieniec na Grobie Nieznanego Żołnierza. Po południu w National Memorial Arboretum odbędzie się spotkanie dla weteranów z północy kraju, a wieczorem – wielki koncert na Horse Guards Parade, podczas którego gwiazdy sceny i ekranu przypomną historię końca wojny w Europie.
Święto dla wszystkich – od ulicznych festynów po domowe transmisje
Organizatorzy zachęcają wszystkich mieszkańców Wielkiej Brytanii, niezależnie od wieku czy pochodzenia, do aktywnego udziału w obchodach. Można przyjść na The Mall, zorganizować lokalny festyn, wspólne oglądanie transmisji, a nawet napisać list z podziękowaniem dla weterana. To niepowtarzalna okazja, by podziękować ostatnim żyjącym bohaterom i pokazać, że ich poświęcenie nie poszło w zapomnienie.
„To jedna z ostatnich tak dużych rocznic z udziałem żyjących weteranów – warto wykorzystać tę okazję, by podziękować i pokazać pamięć” – podkreślają organizatorzy.
Wielka Brytania pokaże w maju 2025 roku, że potrafi świętować z rozmachem, ale też z szacunkiem dla historii i tych, którzy ją tworzyli.
