NHS rozpoczyna duże badanie nowych testów krwi, które mają pomóc lekarzom rodzinnym wcześniej wychwytywać pacjentów wymagających pilnej diagnostyki w kierunku nowotworu.
W badaniu STRIDE-RCT ma wziąć udział ponad 20 tys. pacjentów z co najmniej 200 GP practices w Anglii. Szczegóły programu opublikował Department of Health and Social Care.
Badacze chcą sprawdzić, czy z jednej próbki krwi można znaleźć sygnały sugerujące obecność różnych nowotworów oraz wskazać, gdzie w organizmie może znajdować się problem.
Najważniejsze zastrzeżenie jest jednak proste: to badanie naukowe, a nie nowy test dostępny już dla wszystkich pacjentów NHS.
Kto może zostać zaproszony?
Badanie jest skierowane do osób w wieku 45 lat i starszych, które zgłaszają się do uczestniczącej przychodni GP z objawami dotyczącymi brzucha.
Rząd jako przykłady podaje utrzymujące się wzdęcia lub dyskomfort w jamie brzusznej.
To właśnie takie objawy bywają trudne do oceny, ponieważ bardzo często mają zupełnie niegroźne przyczyny, ale mogą również występować przy niektórych nowotworach.
NHS przypomina w swoich zaleceniach dotyczących wzdęć, że przewlekłe lub nawracające objawy, a także inne niepokojące zmiany, powinny być omówione z lekarzem. Same w sobie nie oznaczają raka.
Jak będzie wyglądał test?
W większości przypadków uczestnik będzie miał pobraną jedną lub dwie probówki krwi podczas wizyty w GP practice, obok standardowych badań krwi.
W STRIDE-RCT będą oceniane różne technologie.
Część testów analizuje białka znajdujące się we krwi, a w analizie danych wykorzystywana będzie również sztuczna inteligencja.
Celem nie jest jednak znalezienie jednego „magicznego” markera raka.
Badacze chcą sprawdzić, czy nowe testy, połączone z oceną lekarza rodzinnego, pozwolą dokładniej wybrać osoby, które powinny zostać skierowane na dalsze badania.
Jakie nowotwory obejmie badanie?
Lista jest szeroka.
STRIDE-RCT ma obejmować między innymi nowotwory: jelita grubego, jelita cienkiego, żołądka, przełyku, trzustki, wątroby, dróg żółciowych i pęcherzyka żółciowego, jajnika, endometrium, nerki, pęcherza moczowego oraz prostaty.
Szczególną uwagę poświęcono nowotworom jamy brzusznej, ponieważ część z nich może przez długi czas powodować niespecyficzne objawy.
Według danych rządowych około 71 tys. osób rocznie w Anglii otrzymuje diagnozę raka trzustki, żołądka, wątroby, jajnika lub jelita grubego, a blisko 35 tys. osób umiera z powodu tych chorób.
Dodatni wynik nie oznacza raka
To jedna z najważniejszych informacji dla pacjentów.
Dodatni wynik nowego testu krwi nie będzie równoznaczny z diagnozą nowotworu.
Ma być dodatkową informacją dla GP i pacjenta przy podejmowaniu decyzji, czy potrzebne jest pilne skierowanie na dalsze badania, takie jak skany, endoskopia czy inne testy diagnostyczne.
Reuters zwraca uwagę, że badanie ma dopiero ustalić, czy zastosowanie takich testów w primary care rzeczywiście prowadzi do wcześniejszych diagnoz i lepszych wyników leczenia. Tego nie można jeszcze zakładać.
Dlaczego NHS chce to sprawdzić?
Obecnie tylko niewielka część osób kierowanych pilnie z podejrzeniem raka rzeczywiście otrzymuje taką diagnozę.
Według DHSC około 2–6 proc. pilnych skierowań onkologicznych kończy się rozpoznaniem nowotworu.
Nowy test mógłby więc potencjalnie pomóc GP lepiej ocenić, kto naprawdę potrzebuje najszybszej diagnostyki, a jednocześnie ograniczyć niepotrzebne skierowania.
Rząd przeznaczy na STRIDE-RCT do £8,49 mln. Badanie jest finansowane przez Office for Life Sciences za pośrednictwem National Institute for Health and Care Research i prowadzone przez University of Birmingham.
Jak można wziąć udział?
Nie jest to obecnie test, na który każdy pacjent może sam się zapisać w dowolnej przychodni.
Program ma działać w uczestniczących GP practices.
Osoby w wieku co najmniej 45 lat zgłaszające się tam z odpowiednimi objawami brzusznymi mogą otrzymać propozycję udziału w badaniu.
Jeżeli twoja przychodnia nie bierze udziału w STRIDE-RCT, nie oznacza to, że powinieneś czekać z konsultacją swoich objawów.
Masz niepokojące objawy? Nie czekaj na nowy test
NHS zaleca kontakt z GP w przypadku objawów, które są nietypowe, utrzymują się albo się nasilają.
Oficjalne zalecenia NHS dotyczące bólu brzucha pomagają ocenić, kiedy potrzebna jest konsultacja i kiedy należy szukać pilnej pomocy.
Większość takich objawów ma przyczyny inne niż rak.
Ale jeżeli przyczyną jest nowotwór, wcześniejsze wykrycie może zwiększyć możliwości leczenia.
STRIDE-RCT ma odpowiedzieć na pytanie, czy proste badanie krwi może w przyszłości stać się dodatkowym narzędziem pomagającym GP podjąć właściwą decyzję szybciej.
Na razie NHS musi jednak najpierw udowodnić, że takie podejście rzeczywiście działa.
