Duże zmiany mogą pojawić się w angielskim systemie social housing i pomocy osobom zagrożonym bezdomnością. Rząd zapowiedział nowe poprawki do Social Housing Bill, które mają dać councils większe możliwości współpracy z housing associations i utrudnić znikanie mieszkań z sektora społecznego.
Najważniejsze zastrzeżenie: to nie są przepisy obowiązujące od teraz.
Social Housing Bill przeszedł już przez House of Lords, ale nadal znajduje się w House of Commons. Po drugim czytaniu 10 września został skierowany do Public Bill Committee, które ma szczegółowo analizować jego zapisy. Aktualny rekord parlamentarny Social Housing Bill pokazuje, że ustawa nie osiągnęła jeszcze etapów report stage, third reading ani Royal Assent.
Council będzie mógł skierować rodzinę do housing association
Jedna z najważniejszych zapowiedzianych zmian dotyczy osób, wobec których council ma obowiązek pomóc w związku z bezdomnością.
Ministry of Housing, Communities and Local Government zapowiedziało, że councils mają otrzymać nowe uprawnienie do kierowania takich gospodarstw domowych do private registered providers of social housing — czyli m.in. housing associations.
Rząd argumentuje, że ma to poprawić współpracę między local authorities a dostawcami social housing i zmniejszyć zależność od temporary accommodation.
Według informacji opisanych przez The Guardian, housing association, które otrzyma takie skierowanie, nie będzie mogło po prostu odrzucić gospodarstwa domowego bez podania uzasadnionych powodów.
To potencjalnie istotna zmiana dla osób mieszkających miesiącami w hotelach, hostelach i innych formach temporary accommodation — ale jej praktyczne znaczenie będzie zależało także od tego, czy dostępne będą odpowiednie mieszkania.
Social home ma być trudniej sprzedać poza sektor
Druga ważna zmiana dotyczy sprzedaży istniejącego social housing.
Według House of Commons Library obecna wersja Social Housing Bill przewiduje, że prywatny registered provider przed sprzedażą mieszkania poza sektor będzie musiał dać lokalnemu councilowi i innym social landlords co najmniej cztery tygodnie informacji.
Teraz rząd chce pójść dalej.
Zapowiedź z 28 września mówi o zamiarze wydłużenia tego okresu do ośmiu tygodni. W tym czasie council lub inny social landlord miałby większą szansę złożyć ofertę i zatrzymać lokal w sektorze społecznym, zamiast pozwolić na jego sprzedaż na otwartym rynku.
To nie jest automatyczny zakaz sprzedaży. Chodzi o stworzenie dodatkowego czasu, w którym podmiot publiczny lub inny dostawca social housing może spróbować przejąć nieruchomość.
Nowy obowiązek: wcześniej wychwycić ryzyko bezdomności
Rząd zapowiedział również Duty to Collaborate.
Nowy obowiązek ma wymagać od public services ściślejszej współpracy przy identyfikowaniu osób, które mogą wkrótce stracić dach nad głową.
Idea jest taka, aby problem wychwycić wcześniej — zanim rodzina lub pojedyncza osoba faktycznie stanie się bezdomna — i sprawdzić, co poszczególne instytucje mogą zrobić w ramach swoich obecnych obowiązków.
Rząd przedstawia tę zmianę jako przejście od reagowania na kryzys do wcześniejszej prewencji.
Organizacje chwalą kierunek, ale wskazują na podstawowy problem
Organizacje zajmujące się bezdomnością pozytywnie oceniły część zapowiedzi, ale jednocześnie zwracają uwagę na ograniczenie, którego sama zmiana procedur nie rozwiąże: brak wystarczającej liczby social homes.
Crisis określił nowe możliwości kierowania osób do social housing jako znaczący krok w przeciwdziałaniu bezdomności. Shelter również uznał kierunek zmian za pozytywny, ale podkreślił, że lepsze wykorzystywanie istniejącego zasobu nie zastąpi budowy nowych mieszkań społecznych.
To ważne rozróżnienie. Council może otrzymać więcej narzędzi prawnych, ale bez dostępnych mieszkań nadal będzie miał ograniczone możliwości szybkiego przenoszenia rodzin z temporary accommodation do stałego lokum.
Zmiany dotyczą tylko Anglii
Social Housing Bill w tej formie dotyczy Anglii.
Nie należy automatycznie odnosić nowych zasad do Szkocji, Walii czy Irlandii Północnej, gdzie systemy mieszkaniowe i przepisy dotyczące bezdomności są odrębne. House of Commons Library potwierdza, że przepisy tej ustawy mają zastosowanie wyłącznie do Anglii.
Dla polskich mieszkańców Anglii korzystających z council housing, housing associations albo temporary accommodation nie oznacza to obecnie konieczności składania żadnego wniosku czy kontaktowania się z council.
Najważniejsze jest śledzenie dalszego przebiegu ustawy.
Dopiero gdy Parlament zatwierdzi ostateczne brzmienie Social Housing Bill i ustawa uzyska Royal Assent, będzie można mówić o przyjętych przepisach. Osobną kwestią pozostanie jeszcze to, kiedy poszczególne nowe obowiązki faktycznie wejdą w życie.
