Ważna zmiana dla pracowników w Wielkiej Brytanii wchodzi w życie już 1 października. Osoby rozważające skierowanie sporu z pracodawcą do Employment Tribunal będą w większości przypadków miały znacznie więcej czasu na rozpoczęcie sprawy.
Podstawowy termin zostanie wydłużony z trzech do sześciu miesięcy. W praktyce, jak wyjaśnia Acas w aktualnych wytycznych, dla większości takich roszczeń będzie to sześć miesięcy minus jeden dzień od odpowiedniej daty.
Zmianę wprowadza Employment Rights Act 2025, a przepisy uruchamiające nowe terminy zostały już przyjęte. Rozporządzenie commencement przewiduje wejście tej części zmian w życie 1 października 2026 r.
Nie każda stara sprawa automatycznie dostanie dodatkowe trzy miesiące
To najważniejszy szczegół nowych zasad.
Jeżeli problem będący podstawą roszczenia wydarzy się 1 października 2026 r. lub później, dla większości spraw będzie obowiązywał nowy, sześciomiesięczny termin.
Jeżeli natomiast odpowiednia data przypada przed 1 października, zasadniczo pozostaje dotychczasowy termin trzech miesięcy. Oficjalne przepisy przejściowe wyraźnie oddzielają sprawy według daty zdarzenia, którego dotyczy roszczenie.
Oznacza to, że pracownik zwolniony 30 września nie powinien zakładać, że od następnego dnia automatycznie dostanie dodatkowe trzy miesiące.
Zwolnienie, pensja, dyskryminacja — od czego liczy się termin?
Moment rozpoczęcia biegu terminu zależy od rodzaju sprawy.
Przy unfair dismissal jest to zazwyczaj effective date of termination — najczęściej ostatni dzień okresu wypowiedzenia albo dzień zwolnienia, jeżeli nie było wypowiedzenia.
W przypadku problemów z wynagrodzeniem termin może być liczony od dnia, w którym pracownik nie otrzymał prawidłowej zapłaty.
Przy dyskryminacji znaczenie może mieć data ostatniego działania, które pracownik uwzględnia w swoim roszczeniu.
Acas ostrzega, że ustalenie dokładnego terminu może być bardziej skomplikowane, gdy problem trwał przez dłuższy czas albo jedna sprawa obejmuje kilka różnych rodzajów roszczeń.
Acas Early Conciliation nadal jest bardzo ważne
Sama procedura rozpoczynania sprawy nie zmienia się.
Przed skierowaniem większości spraw do Employment Tribunal trzeba najpierw powiadomić Acas. Następnie może rozpocząć się proces Early Conciliation, podczas którego Acas próbuje pomóc pracownikowi i pracodawcy osiągnąć porozumienie bez rozprawy.
Jeżeli Acas zostanie powiadomiony w obowiązującym terminie, bieg tego terminu zostaje w odpowiedni sposób zatrzymany na czas Early Conciliation.
Dlatego nie należy po prostu odliczać sześciu miesięcy od zdarzenia i czekać do ostatniej chwili. Acas podkreśla, że dokładne wyliczenie deadline może wymagać uwzględnienia okresu Early Conciliation.
Dlaczego termin został wydłużony?
Rząd argumentuje, że dłuższy okres ma dać obu stronom więcej czasu na próbę rozwiązania konfliktu wewnątrz firmy lub poprzez conciliation, a także na ocenę, czy skierowanie sprawy do trybunału jest uzasadnione.
Zmiana sprawi również, że większość roszczeń będzie miała termin zbliżony do tych, dla których sześciomiesięczny limit obowiązywał już wcześniej, m.in. części spraw dotyczących statutory redundancy pay i equal pay. Business Growth Service opisuje nowe zasady i ich zastosowanie do poszczególnych kategorii roszczeń.
Inna data dla jednej kategorii spraw w Szkocji
Dla zdecydowanej większości zmian kluczową datą jest 1 października 2026 r.
Istnieje jednak ważny wyjątek dotyczący roszczeń o breach of employment contract.
W Anglii i Walii sześciomiesięczny termin dla takich spraw zacznie obowiązywać 1 października.
W Szkocji zmiana dotycząca właśnie tej kategorii roszczeń ma wejść w życie dopiero 9 listopada 2026 r.
Co powinien zrobić pracownik, który już ma problem z pracodawcą?
Najważniejsze jest ustalenie dokładnej daty zdarzenia.
Jeżeli problem wydarzył się przed 1 października, nie należy zakładać, że nowy sześciomiesięczny termin obejmuje również tę sprawę.
Jeżeli zdarzenie nastąpi 1 października lub później, większość roszczeń będzie już objęta nowym terminem.
Osoba rozważająca Employment Tribunal powinna również jak najwcześniej sprawdzić zasady Acas Early Conciliation i zachować dokumenty związane z problemem — między innymi umowę, payslips, korespondencję, pisma dotyczące zwolnienia oraz inne materiały mogące mieć znaczenie dla sprawy.
Jeżeli termin już minął, nadal można próbować złożyć claim. Sędzia może w określonych okolicznościach zdecydować o przyjęciu spóźnionego roszczenia, ale Acas ostrzega, że terminy są w praktyce rygorystycznie egzekwowane i nie należy liczyć na przyjęcie sprawy po deadline.
Zmiana od 1 października w jednym zdaniu
Dla większości nowych problemów w pracy pojawiających się od 1 października 2026 r. podstawowy termin na skierowanie roszczenia do Employment Tribunal będzie wynosił sześć miesięcy zamiast trzech.
To daje pracownikom więcej czasu, ale nie usuwa obowiązku pilnowania dokładnego deadline ani zasad dotyczących Acas.
