Home Office zakwestionował pre-settled status przyznany 1 473 osobom w ramach EU Settlement Scheme. Sprawa jest szczególnie ważna dla obywateli UE mieszkających w Wielkiej Brytanii, w tym Polaków.
Nie oznacza to jednak, że 1 473 osobom automatycznie odebrano prawo pobytu.
W oficjalnej odpowiedzi udzielonej w brytyjskim Parlamencie Home Office podał, że od uruchomienia EUSS w 2018 roku do 30 czerwca 2026 r. 1 473 osoby zostały powiadomione, że ich pre-settled status został — zdaniem urzędu — przyznany błędnie. Dane pochodzą z ręcznych zapisów administracyjnych i mogą jeszcze zostać skorygowane.
Status nie znika w chwili otrzymania pisma
To najważniejsza informacja dla osoby, która otrzymała podobne zawiadomienie.
Home Office wyjaśnia, że gdy uzna, iż status mógł zostać przyznany przez pomyłkę, daje zainteresowanemu możliwość przedstawienia dokumentów i innych dowodów pokazujących, że rzeczywiście spełniał warunki EUSS.
Dotychczasowy status nie jest anulowany tylko dlatego, że rozpoczęła się taka weryfikacja.
Jeżeli dana osoba ma pre-settled status, pozostaje on ważny do wpisanej daty wygaśnięcia. Problem polega na tym, że w takiej sytuacji Home Office nie przedłuży go automatycznie tak, jak dzieje się to obecnie w przypadku wielu innych posiadaczy pre-settled status.
To istotne rozróżnienie. Zwykłe zasady EU Settlement Scheme przewidują obecnie automatyczne pięcioletnie przedłużenie pre-settled status przed jego wygaśnięciem. Osoby, którym Home Office zakomunikował, że status został przyznany błędnie, są traktowane inaczej.
Można ponownie złożyć wniosek
Osoba, która nie zgadza się z oceną Home Office, może ponownie złożyć wniosek do EU Settlement Scheme.
Jeżeli taki wniosek zostanie odrzucony, oficjalna odpowiedź parlamentarna wskazuje na możliwość odwołania się do niezależnego First-tier Tribunal — Immigration and Asylum Chamber.
Bardzo ważny jest również moment złożenia nowego wniosku.
Jeżeli zostanie on złożony przed wygaśnięciem obecnego pre-settled status, status może pozostać w mocy podczas rozpatrywania wniosku, a następnie także podczas ewentualnego odwołania od odmowy.
Dostałeś takie pismo? Nie ignoruj go
Osoba, która otrzymała od Home Office informację o możliwym błędnym przyznaniu statusu, powinna przede wszystkim dokładnie sprawdzić termin ważności swojego pre-settled status oraz to, o jakie dokumenty lub wyjaśnienia prosi urząd.
Praktycznie oznacza to:
- nie ignorować korespondencji z Home Office;
- zgromadzić dokumenty potwierdzające spełnienie warunków EUSS;
- zwrócić szczególną uwagę na datę wygaśnięcia obecnego statusu;
- w skomplikowanej sprawie rozważyć pomoc regulowanego immigration adviser albo solicitor specjalizującego się w prawie imigracyjnym.
Brytyjski rząd prowadzi oficjalną wyszukiwarkę regulowanych doradców imigracyjnych, dzięki której można sprawdzić, czy osoba oferująca pomoc ma odpowiednie uprawnienia.
Spór trafił na drogę prawną
Politykę Home Office kwestionuje organizacja the3million, reprezentująca interesy obywateli UE w Wielkiej Brytanii.
Jak opisuje The Guardian, grupa zna co najmniej 50 takich przypadków i podjęła działania zmierzające do judicial review polityki Home Office. Organizacja twierdzi, że w części przypadków urząd błędnie uznaje prawidłowo przyznany wcześniej status za pomyłkę.
To jest stanowisko the3million, a nie rozstrzygnięcie sądu.
Home Office utrzymuje natomiast, że osoby, którym rzeczywiście przyznano status omyłkowo, nie były beneficjentami praw wynikających z Withdrawal Agreement. Jednocześnie urząd przyznaje im możliwość przedstawienia dowodów, ponownego złożenia wniosku i — w razie odmowy — skorzystania z procedury odwoławczej.
The Guardian opisuje również przypadek, w którym Home Office ostatecznie wycofał wcześniejsze stanowisko i przyznał, że błędnie uznał pre-settled status jednej osoby za przyznany przez pomyłkę. To pokazuje, że samo otrzymanie pisma nie przesądza jeszcze wyniku konkretnej sprawy.
Ilu Polaków dotyczy sprawa?
Tego obecnie nie wiadomo.
Home Office podał łączną liczbę 1 473 osób, ale dostępna odpowiedź parlamentarna nie rozbija jej według obywatelstwa. Nie ma więc podstaw, aby twierdzić, że określona liczba tych przypadków dotyczy obywateli Polski.
Znaczenie dla polskiej społeczności jest jednak oczywiste. EU Settlement Scheme pozostaje podstawą prawa pobytu wielu obywateli Polski, którzy mieszkali w Wielkiej Brytanii przed końcem okresu przejściowego po Brexicie.
Dla osoby, która otrzyma podobne pismo, najważniejsze jest jedno: nie oznacza ono automatycznego odebrania statusu, ale zdecydowanie nie powinno zostać zignorowane.
